ARTYKUŁ
Czas, dostęp do informacji i koszty w procesie tworzenia konstytucji – perspektywa porównawcza
Więcej
Ukryj
1
University of Warsaw, Polska
Data nadesłania: 15-07-2025
Data ostatniej rewizji: 29-05-2026
Data akceptacji: 08-06-2026
Data publikacji online: 15-09-2026
Data publikacji: 15-09-2026
Ekonomista 2026;(3):348-369
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
STRESZCZENIE
Tworzenie nowej konstytucji jest wymagającym zadaniem. Starając się opracować spójny dokument, który będzie respektowany przez
społeczeństwo, decydenci polityczni stają przed wieloma wyborami dotyczącymi sposobu uwzględnienia potrzeb społeczeństwa, podkreślenia
wartości istotnych dla społeczeństwa, ochrony praw, legitymizacji instytucji i podziału władzy w państwie. Przekłada się to na
wybór struktury i zakresu procesu oraz wpływa na zasoby potrzebne do osiągnięcia celu, jakim jest ustanowienie nowej konstytucji. Celem
opracowania jest przegląd etapów procesu tworzenia konstytucji oraz propozycja sposobu oceny bezpośrednich i pośrednich kosztów (takich
jak czas lub dostęp do informacji) związanych z każdą częścią tego procesu. Omawiamy 12 przykładów procesów tworzenia konstytucji
w okresie po zakończeniu Zimnej Wojny, które reprezentują cztery konteksty: łagodną niekonstytucyjną zmianę, niepodległość i integrację
terytorialną, transformację po wojnie oraz po konflikcie wewnętrznym. Analizujemy działania podjęte w trakcie procesu, poszukując powtarzalnych wzorców, mając na uwadze cechy każdego kraju. Podsumowujemy, pokazując kilka generalnych wzorców zależnych od kontekstu.